dramatiek als pijnstillerOns brein is gespecialiseerd in het direct beleefbaar maken van ons begrip van de werkelijkheid. Dat doet het in een ‘split second’ door middel van hormonen. Als ik bijvoorbeeld een hond dichtbij zie, produceert mijn brein meteen de bijbehorende angstgevoelens. Want zo ben ik geconditioneerd geraakt als het om honden gaat. Mijn brein creëert deze angstchemie door tussenkomst van bliksemsnelle hormonen die via het bloed overal in het lichaam hun boodschap kunnen afgeven.

Het woord ‘hormonen’ komt ook letterlijk van ‘afstandsbediening’ waarmee het brein het lichaam aanstuurt. Het innerlijk kind kun je daarom ook zien als een biochemisch complex dat het lichaam in een bepaalde gedramatiseerde beleving gevangen kan houden. De chemie van het innerlijk kind is er een, waar we op een bepaalde manier aan verslaafd kunnen raken. Denk bijvoorbeeld aan de chemie van angst, boosheid, verdriet of blijheid. Vier natuurlijke emoties die onder druk van de ervaring door kunnen schieten naar een manier van overleven: altijd bang, altijd boos, altijd verdrietig, altijd blij. Het helen van je innerlijk kind betekent in feite het afkicken van de dramatische chemie waarin het kind zich is gaan hullen in de loop der jaren, op zoek naar redding, naar overleving. Maar hier rijst meteen een ‘methodologisch probleempje’ als je in therapie gaat en juist van het drama in je brein afwil. Want je hebt in het begin niets anders om mee te werken dan dat gedramatiseerde brein. Als je daarmee je eigen ervaring van de werkelijkheid wilt veranderen, hoe kun je dan weten of je jezelf niet voor de gek loopt te houden tijdens het proces? Hoe weet je nou of de vaak intensieve ervaringen die innerlijk kindwerk teweeg kan brengen waar zijn en geen zogeheten mindfuck. Hoe weet je of ze jou op de goede weg brengen en niet ervan af? Tijdens je proces zijn er drie ervaringsfeiten die je houvast zullen bieden.

1: grote emoties zijn van het kind en dus oud
De eerste houvast is de ervaringsregel dat alles wat als ‘groot’ of ‘veel’ aanvoelt, van het innerlijk kind is en dus ‘oud’. De feitelijke situatie rechtvaardigt vaak niet de heftigheid van emoties die je ervaart. Dat wat je als dramatisch, overdreven of heftig ervaart, wijst erop dat het kind in jou aan het woord is. Je bent niet in het nu, maar je bent in iets ouds. Aan de start van een therapieproces heeft de persoon vaak al een hele achtbaan aan dramatiek achter de rug. De kans is ± 90% dat het innerlijk kind aan het roer staat. Voor een liefdevolle volwassene is alles feitelijk vrij praktisch, geproportioneerd, zonder drama. Een echte volwassene regelt het, lost het echt op. Maar voor een kind is de wereld om hem heen groot. Het is ook heel logisch. De eerste ervaringen van een kind met iets of iemand waren nog zonder maat, indrukwekkend zo niet overweldigend. En als daarin iets bij herhaling fout gaat voor het kind dan wordt de pijn of het verdriet in zijn brein ook nog gekoppeld aan ‘groot’ of ‘veel’. Het kind was tenslotte ook echt klein ten opzichte van de wereld toen het allerlei nieuwe ervaringen te verwerken kreeg. Het kind in ons spreekt dan ook vaak in grote termen van ‘nooit’, ‘altijd’, ‘niemand’, ‘iedereen’.

2: the healing is in the feeling
De tweede houvast is: ‘the healing is in the feeling’. Het gedramatiseerde brein is in feite onderwerp van je onderzoek. Het zal hierbij van alles naar je hoofd proberen te slingeren om je af te leiden jezelf te doorgronden en je drama te stoppen. Het brein doet je van alles voelen, maar in werkelijkheid voel je niet echt wàt er is, je ervaart slechts de dramatiek die je brein eraan toevoegt. Bijvoorbeeld als iemand nee zegt op een verzoek van je. Dat kan even pijn doen, maar door op de slachtoffertoer te gaan, hoef je die pijn niet te voelen. De inzet van dramatiek als pijnstiller staat in de medische wereld bekend onder de naam descenderende inhibitie. Wanneer er zich in het lichaam pijn voordoet, wil dit pijnsignaal zich een weg naar boven banen, via het ruggemerg naar de hersenen om begrepen te worden. Wat deed er zo’n pijn? Moet ik daar iets mee? Maar ons brein heeft ook een manier om deze oprijzende pijnprikkel tegen te houden (inhibitie). Door het aanmaken van een heftige emotie in het hoofd wordt de oprijzende pijnprikkel weer neerwaarts geduwd (descenderend), terug het lichaam in. Zo blijft de pijnprikkel in het onbewuste en wordt slechts opgeslagen in het lichaam maar niet verwerkt. We kunnen onze natuurlijke emoties als irritatie, boosheid, verdriet, blijdschap niet alleen inzetten om onze toestand te uiten. We kunnen ze ook inzetten als ‘pijnstiller’, om onze pijntoestand te onderdrukken. Vandaar dat we emoties niet alleen aantreffen in het gekwetste kind (echte pijn), maar ook in het overlevende kind (om de pijn te verdoven).

De heling komt op gang door voorbij deze briljante truc te leren gaan en echt te gaan voelen wat er in je lichaam gebeurt, onder het drama dat je brein er overheen legt. Onder de slachtofferrol zit vaak gewoon een ‘au, dat deed zeer’. Maar omdat het een zoveelste ‘au’ was, heb je je ergens onderweg in je leven onbewust aangeleerd om de pijn te onderdrukken met dramatiek. Zo kun je naast het drama van het slachtoffer bijvoorbeeld in sociale interacties ook een voorkeur ontwikkelen voor de reddersrol (harmonie zoeken) of de daderrol (boosheid); alles om maar niet die werkelijke pijnlaag te hoeven voelen. Heling vindt plaats door weg te gaan van de ‘gedachte’ gevoelens in het hoofd, terug naar de werkelijke gevoelens in het lichaam. Het wonderlijke is namelijk, dat wanneer het lichaam zich door jouw bewustzijn gehoord en gezien voelt, het ook weer tot bedaren komt. Zo gaan stap voor stap de scherpe kantjes van je drama, je ego af. En zo zorg je er ook voor dat je therapie geen herhaling wordt van je kinderdrama, maar juist een verwerking ervan. Alleen dan kun je verder groeien.

3: de waarheid is bevrijdend
De derde houvast is de ervaring dat de waarheid bevrijdend voelt. Als je tijdens de rit inzichten krijgt over jezelf die verlichtend of bevrijdend voelen, dan zijn ze waar voor jou. Daar heb je niemands bevestiging of goedkeuring meer voor nodig. Als inzichten bezwarend of deprimerend voelen, dan zijn ze niet-waar voor je, horen ze niet bij jou (ook al dacht je al die tijd van wel) en zijn meestal van iemand anders (een opvoeder bijvoorbeeld). Sommige deprimerende inzichten kunnen nog nabranders zijn van je slinkende ego (drama) om je te ontmoedigen verder te gaan met het opruimen van je innerlijk, verder te gaan met ruimte maken voor wie je werkelijk bent.

Met deze drie houvasten heb ik het zelf indertijd ook aangedurfd om af te kicken van mijn eigen ‘pijnstillende’ dramatiek en werkelijk te gaan zorgen voor mijn gekwetste kind. Het heeft me geholpen om langdurige fysieke en psychische klachten en ongezonde denk- en gedragspatronen sterk te verminderen. Ik vind het een zegen om mezelf zoveel beter te zijn gaan begrijpen en zoveel meer rust en tevredenheid te mogen ervaren in mijn leven en werken, dan vroeger. Wat verder nog een enorme bonus is, is dat wanneer je je ego hebt doen slinken, het ook veel haalbaarder wordt om je ego helemaal los te gaan laten. Hierover later meer.

2 Responses to Drie houvasten bij het afkicken van dramatiek als pijnstiller

  1. Hennie Boeve

    3 februari, 2015 at 22:41  
    Kan ik over "meepraten". Ook ervaren.
  2. Louise

    28 maart, 2015 at 13:43  
    Ik vind dat je een heel mooi programma hebt neer gezet waarin veel aspecten erg goed worden beschreven. Je kan er meteen zelf al iets mee

Leave a Reply